„Polacy! Zostańcie w domach!” - 100 lat temu na Kujawach i Pomorzu

Czytaj dalej
Fot. Bundesarchiv
Krzysztof Błażejewski

„Polacy! Zostańcie w domach!” - 100 lat temu na Kujawach i Pomorzu

Krzysztof Błażejewski

W tym samym czasie, kiedy w Warszawie, Krakowie, Kielcach i innych polskich miastach trwało rozbrajanie wojsk niemieckich i austriackich, w Bydgoszczy i Toruniu wciąż niepodległa, wolna Polska bardziej wydawała się snem niż rzeczywistością.

10 listopada 1918 roku pociągiem z Magdeburga wrócił Józef Piłsudski, a następnego dnia w atmosferze niesłychanego entuzjazmu Rada Regencyjna przekazała mu zwierzchnictwo nad całym polskim wojskiem. 11 listopada został po kilku latach uznany jako dzień odzyskania niepodległości.
Tworzenie zrębów odrodzonej Polski przed stu laty miało miejsce w centralnych i wschodnich ziemiach Rzeczpospolitej. Na Kujawach i Pomorzu w tamtych gorących listopadowych dniach o polskości tych ziem zaledwie marzono. Uwagę mieszkańców przykuwały inne wydarzenia.
9 listopada 1918 roku, gdy w Niemczech na wieść o niepowodzeniach na frontach niemal we wszystkich żołnierskich garnizonach i w większych miastach wrzało, cesarz Wilhelm II wyjechał do Holandii. To przyspieszyło wybuch rewolucji wynikającej z buntu przeciwko społecznym kosztom przeciągającej się wojny.
Na ten bunt zanosiło się już od dłuższego czasu. Wśród niemieckich mieszkańców Bydgoszczy uaktywnili się socjaliści. Zaniepokojony lewicowymi hasłami endecki „Dziennik Bydgoski” tak apelował wcześniej do Polaków: „Pewni ludzie wszczynają agitacyę za jakiemiś zebraniami. Nie wiemy dokładnie, o co chodzi. Nasza usilna prośba do ludności polskiej, aby nikomu posłuchu nie dawała, w żadne zebrania i awantury się nie mieszała, a zachowała spokój i godność, jak na Polaków przystoi. Nie wolno nam się mieszać do żadnych awantur politycznych bez względu na to, skąd wychodzą”.

W dalszej części artykułu:

  • Nastroje i sytuacja w Bydgoszczy i Toruniu w listopadzie 1918 roku.
  • Co o nastrojach rewolucyjnych pisano wtedy w gazetach?

zapraszamy do lektury

Pozostało jeszcze 81% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa promocyjna

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

Krzysztof Błażejewski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.expressbydgoski.pl

promocja -50%

Gazeta online przez 90 dni za połowę ceny

55,00 110,00

Skorzystaj z promocji i ciesz się codziennym dostępem do gazety online przez 90 dni. Z tą ofertą oszczędzasz aż połowę ceny!

Kup teraz

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2020 Polska Press Sp. z o.o.